Hướng dẫn khám phá cố đô Cusco – nơi giao thoa văn hóa Inca và Tây Ban Nha
Nằm ở độ cao khoảng 3.400 mét so với mực nước biển, trong lòng chảo dãy Andes, ‘Cusco’ là cố đô của Peru. Từng là kinh đô phồn thịnh của Đế chế Inca, thành phố này mang ý nghĩa ‘rốn (trung tâm thế giới)’ trong tiếng Quechua, không chỉ là một điểm dừng chân trên đường đến Machu Picchu mà còn ẩn chứa một sức hút sâu sắc và đậm đà.
Sau khi bị người Tây Ban Nha chinh phục vào thế kỷ 16, các công trình kiến trúc kiểu thuộc địa đã được xây dựng trên nền móng đá tinh xảo của người Inca, tạo nên một cảnh quan đô thị độc đáo, nơi hai nền văn hóa hoàn toàn khác biệt hòa quyện. Lần này, chúng tôi sẽ chọn lọc những ‘điểm tham quan Cusco’ hàng đầu mà du khách nhất định phải ghé thăm, đồng thời giới thiệu chi tiết về thời điểm tốt nhất để ghé thăm (những điều không có trong sách hướng dẫn), bối cảnh lịch sử sâu sắc, và cách ứng xử thực tế tại địa phương (như cách phòng tránh móc túi).
Quảng trường Armas
📍 Địa chỉ: Cusco 08000, Peru
Đây là điểm khởi đầu của du lịch Cusco, một địa điểm đặc biệt đã từng là trung tâm của thủ đô từ thời Đế chế Inca. Xung quanh quảng trường là những nhà thờ và nhà thờ lớn tuyệt đẹp theo phong cách thuộc địa, nơi bạn có thể cảm nhận rõ ràng không khí giao thoa giữa lịch sử Inca và Tây Ban Nha.
Vào ban ngày, người dân địa phương mặc trang phục truyền thống dắt theo lạc đà Alpaca qua lại, và những du khách ba lô thư giãn tại các quán cà phê dưới ánh nắng mặt trời. Vào những ngày lễ hội như ‘Inti Raymi (Lễ hội Mặt Trời)’ vào tháng 6, các cuộc diễu hành được tổ chức, và cả thành phố chìm trong không khí vui tươi, náo nhiệt.
Ngoài ra, điều tuyệt đối không thể bỏ qua ở đây là ‘cảnh đêm’. Những ngôi nhà trên sườn núi của lòng chảo hình chén được thắp sáng, tạo nên một ‘cảnh đêm nhìn lên’ huyền ảo như đang ngắm nhìn bầu trời sao. Khu vực xung quanh quảng trường khá an toàn vào ban đêm với sự tuần tra của cảnh sát du lịch, nhưng đường xá quanh quảng trường có nhiều xe cộ qua lại, việc băng qua vạch sang đường hơi khó khăn, vì vậy mẹo an toàn là đi theo người dân địa phương.
Nhà thờ Lớn Cusco
📍 Địa chỉ: F2MC+85M, Cusco 08002, Peru
Đối diện với Quảng trường Armas là Nhà thờ Lớn với mặt tiền kiến trúc Phục Hưng trang nghiêm, thu hút mọi ánh nhìn. Công trình này được người Tây Ban Nha xây dựng trong khoảng 100 năm, bắt đầu từ năm 1559, sau khi phá hủy đền thờ của vị thần sáng tạo Viracocha của Đế chế Inca.
Bên trong (cấm chụp ảnh) được lấp đầy bởi những bàn thờ lộng lẫy và các bức tranh tôn giáo Công giáo, nhưng điểm nhất định phải xem ở đây là bức ‘Bữa tiệc ly’ do họa sĩ Marcos Zapata thuộc trường phái Cusco vẽ. Điều đáng kinh ngạc là món ăn chính được vẽ ở giữa bàn lại là ‘cuy’ (thịt chuột lang), một món ăn truyền thống của vùng Andes. Đây có thể coi là một bằng chứng lịch sử vô cùng thú vị, cho thấy quá trình Kitô giáo hòa nhập với văn hóa bản địa.
Phí vào cửa là 40 Sol (có thể thanh toán bằng thẻ tín dụng), hơi cao một chút nhưng rất đáng giá khi xét đến giá trị lịch sử của nó. Lưu ý rằng, thời gian lễ buổi sáng từ 7h đến 10h, du khách sẽ bị hạn chế vào cửa, vì vậy thời điểm tốt nhất để tham quan là sau 10h sáng. Chỉ riêng kiến trúc đối xứng tinh xảo bên ngoài cũng đã rất đáng chiêm ngưỡng, nhưng nếu bạn muốn chạm vào chiều sâu của lịch sử Nam Mỹ, hãy ghé thăm bên trong.
Đền Thờ Mặt Trời
📍 Địa chỉ: Santo Domingo s/n, Cusco 08002, Peru
Vào thời Đế chế Inca, nơi đây được gọi là ‘Coricancha’ (nơi có vàng), là tàn tích của một đền thờ quan trọng nhất, với toàn bộ bức tường được phủ bằng những tấm vàng. Vàng đã bị cướp bóc bởi những kẻ chinh phạt Tây Ban Nha, đền thờ bị phá hủy và Nhà thờ Santo Domingo được xây dựng trên đó.
Tuy nhiên, một điều trớ trêu là có giai thoại kể rằng trong trận động đất lớn sau đó, nhà thờ phía trên do người Tây Ban Nha xây dựng đã sụp đổ, trong khi nền móng đá do người Inca xây dựng vẫn không hề suy suyển. Khi đi bộ qua các hành lang và sân trong, bạn sẽ trải nghiệm một không gian kỳ lạ, nơi những khối đá màu đen được xếp chồng lên nhau một cách chính xác đến mức không một lưỡi dao cạo nào có thể lọt qua, hòa lẫn với các vòm kiến trúc thuộc địa của Tây Ban Nha.
Phí vào cửa là 20 Sol chỉ bằng tiền mặt (thêm 5 Sol để lên sân thượng). Chỉ đi dạo và nhìn ngắm sẽ khó cảm nhận được sự vĩ đại của nó, vì vậy rất nên thuê một hướng dẫn viên riêng (khoảng 30 Sol) gần lối vào để nghe giải thích trong khi tham quan. Bạn sẽ hiểu sâu sắc hơn về kỹ thuật kiến trúc đáng kinh ngạc của người Inca và sự tàn khốc của lịch sử.
Khối Đá Mười Hai Góc
📍 Địa chỉ: C. Hatunrumiyoc 480, Cusco 08002, Peru
Nằm ẩn mình nhưng mang một sự hiện diện vững chắc trên bức tường của ‘Đường Hatunrumiyoc’, chỉ cách Nhà thờ Lớn Cusco một đoạn đi bộ ngắn, là ‘Khối Đá Mười Hai Góc’ nổi tiếng.
Đây là kiệt tác tối cao của kỹ thuật xây đá của Đế chế Inca, với cấu trúc vững chắc không dùng bất kỳ loại keo nào và có thể chịu được động đất. Có nhiều giả thuyết về lý do tại sao nó có 12 góc, chẳng hạn như ‘đại diện cho 12 tháng trong năm’ hoặc ‘biểu tượng cho 12 thành viên trong hoàng tộc’, nhưng cách mà những khối đá đa giác phức tạp này ăn khớp với các khối đá xung quanh một cách hoàn hảo như một câu đố thực sự là điều kỳ diệu.
Vì là điểm chụp ảnh nổi tiếng nằm trong một con hẻm hẹp, nên vào ban ngày có thể có đông người tụ tập, nhưng mọi người thường chụp ảnh theo kiểu tự tìm khe hở mà không cần xếp hàng. Dọc theo bức tường còn có những khối đá độc đáo khác như đá mài tròn góc hay đá mười góc, vì vậy bạn cũng nên thử lùi lại một chút để ngắm nhìn toàn bộ bức tường. (※Vui lòng lưu ý không chạm trực tiếp vào đá để bảo vệ di tích).
Chợ San Pedro Trung Tâm
📍 Địa chỉ: Thupaq Amaru 477, Cusco 08002, Peru
Đây là nhà bếp của người dân Cusco và là một khu chợ khổng lồ nơi du khách có thể thỏa sức tận hưởng không khí sôi động địa phương và nét kỳ lạ của một nền văn hóa khác. Bạn có thể mua các món quà lưu niệm như túi đựng đồ, móc khóa bằng len Alpaca đầy màu sắc với giá cả phải chăng hơn so với các cửa hàng quanh quảng trường. Đặc biệt vào Chủ Nhật, các quầy hàng còn xếp dài ra bên ngoài chợ, và việc mặc cả giá với các cô bán hàng cũng là một niềm vui khi mua sắm.
Khi đi sâu vào bên trong chợ, bạn sẽ thấy các quầy nước ép trái cây tươi, khu vực bán thịt có mùi đặc trưng với những tảng thịt treo lủng lẳng, và khu ăn uống tấp nập người dân địa phương. Đây là một không gian tuyệt vời cho những ai muốn thử các món ăn địa phương của Peru.
Tuy nhiên, điều cần hết sức cảnh giác ở đây là ‘móc túi’. Tại các quán ăn nổi tiếng phục vụ món súp gà đặc sản, hầu như không có khoảng trống giữa các chỗ ngồi, và thường xuyên xảy ra tình trạng ví tiền hoặc điện thoại bị móc túi khi người khác lướt qua phía sau bạn. Túi không có khóa kéo, hoặc đồ vật có giá trị gắn bên ngoài bằng carabiner, v.v., là mục tiêu dễ dàng. Khi thưởng thức ẩm thực, hãy chọn chỗ ngồi sát tường nơi không có người đi qua phía sau, hoặc luôn cất giữ đồ vật có giá trị bên trong quần áo của bạn, hãy thực hiện các biện pháp phòng chống trộm cắp triệt để.
Mẹo nhỏ để tận hưởng sâu sắc du lịch Cusco
Vì Cusco nằm ở độ cao khoảng 3.400m so với mực nước biển, bạn cần chú ý đến ‘say độ cao’ ngay sau khi đến nơi. Nếu bạn di chuyển bằng máy bay từ vùng thấp như Lima, chúng tôi khuyên bạn không nên lên lịch trình quá sức vào ngày đầu tiên, mà hãy từ từ làm quen với cơ thể bằng cách uống trà coca tại các quán cà phê quanh Quảng trường Armas. Các hiệu thuốc địa phương cũng bán bình oxy di động, vì vậy điều quan trọng là không nên cố gắng quá sức nếu bạn cảm thấy bất kỳ sự thay đổi nào về sức khỏe.
Về an ninh, khu vực quanh Quảng trường Armas tương đối an toàn với nhiều cảnh sát du lịch, nhưng rủi ro móc túi và trộm cắp tăng cao ở những con hẻm vắng người vào ban đêm hoặc những nơi đông đúc như Chợ San Pedro. Nếu bạn quản lý chặt chẽ đồ vật có giá trị, có ý thức phòng chống say độ cao và trộm cắp, chuyến đi của bạn ở Cusco chắc chắn sẽ trở thành một kỷ niệm tuyệt vời đáng nhớ suốt đời. Hãy tận hưởng trọn vẹn thành phố kỳ diệu nơi hơi thở của Inca hòa quyện với vẻ đẹp thuộc địa.
