Johannesburg, thành phố lớn nhất Cộng hòa Nam Phi. Nơi đây ra đời như một ‘thành phố sốt vàng’ sau khi các mỏ vàng được phát hiện vào cuối thế kỷ 19, và đã phát triển thành một trong những trung tâm kinh tế hàng đầu châu Phi. Tuy nhiên, cùng với đó, những vết sẹo sâu sắc của chính sách phân biệt chủng tộc ‘Apartheid’ từng bao trùm quốc gia, vẫn in đậm trong lịch sử thành phố và ký ức của người dân cho đến ngày nay.
Đây không chỉ là một chuyến đi để thưởng ngoạn cảnh đẹp, mà còn là hành trình để cảm nhận thực tế thế giới, phẩm giá con người và hy vọng vào tương lai. Đó chính là bản chất thực sự của du lịch Johannesburg. Thay vì chỉ lướt qua các điểm tham quan rải rác trong thành phố rộng lớn như xem một cuốn catalog, việc tiếp nhận trọng lượng và nhiệt huyết ẩn chứa trong từng địa điểm sẽ mang lại cho bạn một trải nghiệm lay động giá trị cá nhân.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ chọn lọc 4 điểm tham quan ‘nhất định phải đến’ dành cho du khách khi ghé thăm Johannesburg. Chúng tôi sẽ cung cấp những điểm thú vị sâu sắc không chỉ dừng lại ở kiến thức sách vở, cùng với các mẹo về an ninh và cách di chuyển khéo léo mà du khách tự túc dễ gặp phải, tất cả đều với không khí chân thực của địa phương.
Bảo tàng Apartheid
📍 Địa chỉ: Northern Parkway, Gold Reef Rd, Ormonde, Johannesburg South, 2001 Nam Phi
Để nói về lịch sử của Johannesburg, và rộng hơn là Nam Phi, không thể bỏ qua ‘Apartheid’ (chính sách phân biệt chủng tộc). Bảo tàng này là một cơ sở độc đáo trên thế giới, trưng bày một cách chân thực lịch sử phân biệt đối xử phi lý kéo dài từ năm 1948 đến 1994 và hành trình của những người đã đấu tranh vì tự do.
Điều đầu tiên du khách phải đối mặt khi ghé thăm cơ sở này là một trải nghiệm mô phỏng mạnh mẽ ngay tại lối vào. Vé vào cửa được phát ngẫu nhiên, trên đó in ‘Người da trắng (White)’ hoặc ‘Người không phải da trắng (Non-white)’. Du khách phải vào từ các lối đi riêng biệt theo chỉ dẫn trên vé, ngay lập tức cảm nhận được nỗi đau của sự chia cắt bất công.
Các trưng bày bên trong rất đồ sộ, với thông tin chữ, ảnh chụp, video thời bấy giờ, và thậm chí cả những bó dây thừng dùng để treo cổ, cùng nhiều tài liệu gây sốc và mạnh mẽ khác được trưng bày không chút khoan nhượng. Cũng có một triển lãm theo dõi cuộc đời của Nelson Mandela, với khối lượng thông tin khổng lồ đến mức nếu đọc kỹ từng phần sẽ mất nửa ngày, và nếu đào sâu vào lịch sử có thể mất cả một ngày. Vì việc tham quan tốn khá nhiều năng lượng, bạn nên nghỉ ngơi tại quán cà phê có chỗ ngồi ngoài trời gần lối ra. Nếu bạn chuẩn bị trước một chút về lịch sử Nam Phi qua phim ảnh hoặc sách vở, bạn sẽ hiểu sâu sắc hơn không khí của địa phương.
Bảo tàng Hector Pieterson
📍 Địa chỉ: 8287 Khumalo Rd, Orlando West, Johannesburg, 1804 Nam Phi
‘Soweto’, khu dân cư da đen rộng lớn nằm ở phía tây nam Johannesburg. Bảo tàng Hector Pieterson được xây dựng để truyền lại cho thế hệ sau về ‘Khởi nghĩa Soweto’ diễn ra vào ngày 16 tháng 6 năm 1976 tại nơi đây. Cảnh sát đã không ngần ngại nổ súng vào các sinh viên đang biểu tình ôn hòa phản đối việc bắt buộc giáo dục bằng tiếng Afrikaans, ngôn ngữ của người da trắng. Nạn nhân đầu tiên là cậu bé Hector Pieterson, khi đó mới 14 tuổi.
Bên trong bảo tàng (cấm chụp ảnh) trưng bày các đoạn phim sống động, ảnh báo chí và di vật kể về tình cảnh bi thảm thời bấy giờ. Đặc biệt, bức ảnh một thanh niên ôm cậu bé Hector đang bất động sau khi bị trúng đạn và chạy đi đã được phát tán khắp thế giới, trở thành bước ngoặt quyết định để cộng đồng quốc tế nhận thức về sự tàn khốc của Apartheid. Quy mô tham quan chỉ khoảng hơn một giờ, nhưng nỗi buồn và nhiệt huyết của những người trẻ đã đứng lên vì tự do tại đây là không thể đong đếm.
Giá trị thực sự của bảo tàng này không chỉ là xem các trưng bày mà còn là khả năng tham quan ‘hít thở không khí của vùng đất Soweto’. Nếu may mắn, bạn có thể gặp những nhân chứng thời bấy giờ hoặc em gái của Hector ở khu vực xung quanh bảo tàng và trực tiếp nghe họ kể lại. Gần đó cũng có ngôi nhà nơi Nelson Mandela từng sống (Mandela House), biến nơi đây thành trung tâm của các chuyến tham quan để cảm nhận lịch sử khu vực Soweto, một địa điểm cầu nguyện thu hút nhiều du khách và trẻ em địa phương.
Công viên giải trí Gold Reef City
📍 Địa chỉ: Northern Pkwy & Data Cres, Ormonde 99-Ir, Johannesburg, 2159 Nam Phi
‘Công viên giải trí Gold Reef City’, nằm ngay cạnh Bảo tàng Apartheid, là một công viên giải trí độc đáo nơi bạn có thể vừa vui chơi vừa tìm hiểu về sự hình thành của Johannesburg. Đừng xem thường đây chỉ là một cơ sở giải trí thông thường, thực ra nơi này được xây dựng trên nền một mỏ vàng khổng lồ từng hoạt động trong thời kỳ sốt vàng vào thế kỷ 19.
Ngoài các trò tàu lượn siêu tốc và trò chơi dành cho trẻ em, điểm tham quan sâu sắc nhất mà chúng tôi muốn giới thiệu cho du khách là tour có hướng dẫn để khám phá mỏ vàng ngầm thực sự. Bạn sẽ đội mũ bảo hiểm và xuống sâu dưới lòng đất, trải nghiệm một cách chân thực cảnh khai thác khắc nghiệt thời bấy giờ. Hơn nữa, màn trình diễn đổ vàng nguyên chất nóng chảy vào khuôn để tạo ra thỏi vàng (ingot) rất ấn tượng, và sau khi tham quan, bạn còn nhận được ‘giấy chứng nhận đã đến mỏ vàng’ – một chi tiết tinh tế.
Bên trong công viên, ngôi nhà của quản đốc mỏ thời xưa và những con phố cổ điển được tái hiện, mang lại cảm giác như đang du hành ngược thời gian. Sau khi đối mặt với lịch sử nặng nề tại Bảo tàng Apartheid liền kề, việc ghé thăm nơi đây để chạm vào ‘lịch sử vàng’ của Johannesburg và thay đổi không khí là lộ trình phổ biến và tuyệt vời nhất cho du khách.
Trung tâm Carlton
📍 Địa chỉ: Carlton Centre, 150 Commissioner St, Marshalltown, Johannesburg, 2000 Nam Phi
Biểu tượng của thời kỳ Johannesburg huy hoàng nhất trong quá khứ chính là tòa nhà 50 tầng ‘Trung tâm Carlton’ sừng sững ở trung tâm khu thương mại. Với chiều cao 223 mét, đây là một trong những tòa nhà chọc trời hàng đầu châu Phi, được biết đến với cái tên thân mật ‘Đỉnh cao châu Phi’.
Từ đài quan sát trên tầng cao nhất, bạn có thể ngắm nhìn toàn cảnh thành phố Johannesburg 360 độ. Từ cụm các tòa nhà san sát dưới chân, đến khu dân cư ngoại ô rộng lớn vô tận, và những ngọn núi bã mỏ vàng còn sót lại ở xa xăm (những ngọn núi được hình thành từ đất đá khai thác), đây là điểm tuyệt vời nhất để chiêm ngưỡng sự rộng lớn, những biến dạng và hiện thực của thành phố này như một bức tranh. Dưới tầng hầm có cửa hàng McDonald’s và siêu thị lớn địa phương ‘Shoprite’, nơi bạn có thể cảm nhận được không khí sôi động của người dân địa phương.
Tuy nhiên, du khách cần phải cực kỳ thận trọng khi ghé thăm nơi đây. Hiện tại, khu vực trung tâm thành phố nơi tòa nhà này tọa lạc đang suy tàn nghiêm trọng, và an ninh xung quanh đã xuống cấp rất nhiều. Bản thân tòa nhà cũng mang lại cảm giác hoang phế, như thể là hiện thân của lịch sử suy tàn của thành phố, với thang cuốn bị hỏng không được sửa chữa và nhiều mặt bằng trống. Khi tiếp cận, tuyệt đối không được đi bộ. Hãy sử dụng ‘City Sightseeing (xe buýt du lịch hai tầng màu đỏ)’ hoặc phương tiện tương tự để xuống ngay trước tòa nhà, nhận hướng dẫn từ nhân viên an ninh hoặc sắp xếp một chuyến tham quan có hướng dẫn viên đáng tin cậy của địa phương. Thời gian ban ngày sáng sủa, đặc biệt là sáng Chủ nhật khi lượng giao thông xung quanh giảm bớt là lý thuyết. Sự tương phản giữa cảm giác hồi hộp, cảnh quan tuyệt đẹp và sự suy tàn sẽ cho bạn thấy rõ sự phức tạp của Johannesburg.
Mẹo để tận hưởng du lịch Johannesburg một cách an toàn và sâu sắc
Các điểm tham quan ở Johannesburg đều mang đậm bối cảnh lịch sử và thông điệp mạnh mẽ, để lại ấn tượng sâu sắc cho du khách. Tuy nhiên, cũng là sự thật rằng đây là một thành phố có tỷ lệ tội phạm cao hàng đầu thế giới. Để kết thúc chuyến đi một cách an toàn, nguyên tắc vàng là không tự ý đi bộ lung tung.
Nếu bạn muốn ghé thăm Bảo tàng Apartheid và Trung tâm Carlton, việc sử dụng xe buýt du lịch ‘Hop-On Hop-Off (City Sightseeing)’ nối các điểm du lịch chính theo lộ trình an toàn là hiệu quả và an tâm nhất. Ngoài ra, nếu đi đến khu Soweto và Bảo tàng Hector Pieterson, chúng tôi đặc biệt khuyến nghị bạn nên đăng ký ‘Tour Soweto’ có hướng dẫn viên am hiểu lịch sử địa phương. Việc lắng nghe lời giải thích sống động từ hướng dẫn viên sẽ biến một chuyến tham quan đơn thuần thành một ‘trải nghiệm’ ý nghĩa hơn nhiều lần.
Johannesburg, thành phố nơi ‘Ánh sáng (vàng)’ và ‘Bóng tối (Apartheid và các vấn đề an ninh hiện đại)’ giao thoa. Nếu bạn di chuyển đúng cách với sự cảnh giác, đây chắc chắn sẽ trở thành một kỷ niệm đáng nhớ suốt đời, mang lại những bài học sâu sắc không nơi nào trên thế giới có được. Hãy chuẩn bị thật kỹ lưỡng và đến trải nghiệm nhịp đập chân thực của thành phố này nhé.
