Khám phá Fès – Thành phố Mê cung! 5 điểm du lịch không thể bỏ qua và cách khám phá sâu sắc

Fès, cố đô của Ma-rốc, được mệnh danh là ‘mê cung lớn nhất thế giới’.

Với lịch sử hơn 1000 năm từ thế kỷ 9, Fes el Bali (Phố cổ) được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, nơi những con hẻm chằng chịt vẫn tràn ngập hơi thở cuộc sống của người dân.

Những chú lừa thồ hàng, hương gia vị từ souk (chợ) và tiếng kim loại của những người thợ thủ công tạo nên một không gian sống động, đúng chất một thành phố Hồi giáo thời trung cổ.

Trong bài viết này, chúng tôi đã chọn lọc 5 điểm du lịch đầy nhiệt huyết và quyến rũ mà du khách đến Fès nhất định phải ghé thăm. Từ những cổng thành nổi tiếng, những trường học Hồi giáo với kiến trúc trang trí ngoạn mục, cho đến những điểm ngắm cảnh toàn cảnh Medina, chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn cách khám phá Fès từ góc nhìn sâu sắc nhất!

Cổng Bou Jeloud

📍 Địa chỉ: Fes Batha, Ma-rốc

Cổng Bou Jeloud (còn gọi là Cổng Xanh) là lối vào lớn nhất của khu phố cổ Fès và là khúc dạo đầu cho mê cung. Cổng kiến trúc Moorish này được xây dựng vào năm 1913, ngay lập tức khơi dậy sự háo hức cho chuyến khám phá thành phố đầy màu sắc độc đáo bắt đầu từ đây.

Thoạt nhìn, đây chỉ là một cổng thành đẹp, nhưng điểm nhấn ‘sâu sắc’ nhất là ‘màu gạch khác nhau ở mặt trước và mặt sau’. Mặt ngoài hướng ra Medina được tô điểm bằng ‘Màu xanh Fès’ rực rỡ tượng trưng cho Fès, còn mặt trong, khi bạn bước qua cổng và quay lại, lại được trang trí bằng ‘Màu xanh lá Hồi giáo’ – màu sắc thiêng liêng của đạo Hồi.

Xung quanh cổng có nhiều nhà hàng và quán cà phê, ban ngày nơi đây tràn ngập năng lượng hỗn độn với khách du lịch, người dân địa phương và xe đẩy qua lại. Để chụp ảnh kỷ niệm, thời điểm tốt nhất là sáng sớm, khi ít người qua lại và ánh nắng mặt trời chiếu rọi rực rỡ lên cổng. Bí quyết để có một bức ảnh đẹp và kinh điển là chụp với bố cục tháp minaret (tháp giáo đường) ẩn hiện phía sau vòm cổng.

Madrasa Al-Attarine

📍 Địa chỉ: 328G+3H2, Rue Talaa Kebira, Fes, Ma-rốc

Có nhiều Madrasa (trường học Hồi giáo) trong khu phố cổ Fès, nhưng ‘Madrasa Al-Attarine’ được xây dựng vào thế kỷ 14 nổi bật với sự tinh xảo và vẻ đẹp của kiến trúc trang trí. Nằm cuối khu chợ gia vị (Souk Al-Attarine), du khách không theo đạo Hồi có thể tham quan sân trong và các tầng trên với phí vào cửa 20 MAD.

Ngay khi bước vào, một sự tĩnh lặng đến khó tin bao trùm, khác hẳn với sự ồn ào bên ngoài. Trên các bức tường của sân trong, bạn có thể chiêm ngưỡng tinh hoa kiến trúc Ma-rốc thời Marinid: những tấm gạch zellij (gạch khảm) với hoa văn hình học được các nghệ nhân chạm khắc thủ công, những tấm thạch cao chạm khắc thư pháp kinh Qur’an tinh xảo, và những họa tiết chạm khắc gỗ tuyết tùng tuyệt đẹp được trang trí không một kẽ hở.

Để hòa mình hoàn toàn vào không khí trang nghiêm này, chúng tôi khuyên bạn nên đến vào buổi sáng sớm, khi lượng khách du lịch theo đoàn còn ít. Lưu ý rằng không thể tham quan bên trong trong giờ cầu nguyện, và cửa vào có thể bị đóng, vì vậy hãy sắp xếp lịch trình để tránh những khoảng thời gian này.

Quảng trường Saffarine

📍 Địa chỉ: 327G+MVH, Fes, Ma-rốc

Bạn sẽ cảm nhận rõ nhất câu nói ‘Fès là một di sản thế giới sống động’ tại ‘Quảng trường Saffarine’. Khi đến gần quảng trường này, nằm ở trung tâm Medina, gần Nhà thờ Hồi giáo Karaouine, bạn sẽ nghe thấy tiếng kim loại ‘ceng ceng’ vang vọng từ phía sau những con hẻm.

Đây là khu vực tập trung các nghệ nhân làm đồ đồng và đồ thau truyền thống. Không phải là một màn trình diễn cho khách du lịch, mà là một ‘hiện trường lao động chân chính’ nơi những người đàn ông đổ mồ hôi, dùng búa đập từng chiếc nồi đồng khổng lồ, ấm trà tinh xảo và khay.

Quảng trường tràn ngập mùi kim loại, ánh lửa và hơi thở của những người thợ thủ công, mang một sức sống mãnh liệt như thể bạn lạc vào một ngôi làng rèn trong trò chơi RPG. Ở Ma-rốc, tự ý chụp ảnh người khác là một hành vi thiếu lịch sự (và có thể gây rắc rối), vì vậy, hãy luôn hỏi ý kiến hoặc đưa một ít tiền tip cho người thợ trước khi hướng máy ảnh vào họ. Một cách tận hưởng ‘sành điệu’ khác là leo lên cầu thang của một quán cà phê nhìn xuống quảng trường, nhâm nhi tách trà bạc hà và ngắm nhìn tổng thể tài nghệ của các nghệ nhân.

Bảo tàng Nghệ thuật Gỗ Nejjarine

📍 Địa chỉ: 327F+WJ5, Fes, Ma-rốc

Bảo tàng Nghệ thuật Gỗ Nejjarine’, nơi trưng bày các sản phẩm gỗ và dụng cụ của thợ thủ công, là một điểm đến ít người biết nhưng được du khách đánh giá cao hơn cả các hiện vật trưng bày, nhờ ‘bản thân kiến trúc’ và ‘cảnh quan tuyệt đẹp từ sân thượng’ (phí vào cửa 20 MAD). Tòa nhà này từng là một ‘funduq’ – nhà trọ cho đoàn lữ hành (caravanserai), với tầng trệt là chuồng ngựa và các tầng trên là nơi ở của thương nhân.

Không gian bên trong, với những bức tường thạch cao trắng và các hành lang gỗ hình vòm xếp chồng lên nhau, vô cùng đẹp và lý tưởng để chụp ảnh. Bảo tàng cũng có nhà vệ sinh sạch sẽ và ghế dài, rất hữu ích như một ốc đảo để nghỉ ngơi khi bạn mệt mỏi vì đi bộ.

Và điểm nổi bật nhất là sân thượng. Vì không có tòa nhà cao nào xung quanh, bạn có thể ngắm nhìn toàn cảnh 360 độ những mái nhà nối tiếp nhau của phố cổ Fès từ đây. Sân thượng còn có một quán cà phê, và khoảng thời gian nghỉ ngơi, ngắm nhìn bức tranh toàn cảnh thành phố mê cung bên dưới chắc chắn sẽ là một trong những điểm nhấn tuyệt vời nhất trong chuyến đi Fès của bạn.

Bảo tàng Borj Nord

📍 Địa chỉ: 3288+W24, Fes, Ma-rốc

Nếu bạn muốn tránh xa sự ồn ào của Medina và ngắm nhìn toàn cảnh thành phố từ bên ngoài, ‘Borj Nord (Pháo đài Bắc)’ là lựa chọn lý tưởng. Đây là một pháo đài vững chắc được xây dựng vào cuối thế kỷ 16 để giám sát và bảo vệ Fès, và hiện tại được mở cửa như một bảo tàng trưng bày nhiều loại vũ khí và công nghệ quân sự từ thời tiền sử đến hiện đại (phí vào cửa 60 MAD).

Mặc dù phí vào cửa có phần cao hơn so với các địa điểm khác, kiến trúc pháo đài được phục hồi một cách ngoạn mục rất đáng để chiêm ngưỡng. Các hiện vật trưng bày có chú thích bằng tiếng Anh, giúp bạn tìm hiểu sâu về lịch sử vũ khí không chỉ ở Ma-rốc mà còn trên toàn thế giới. Việc có lối đi cho xe lăn, thân thiện với người khuyết tật, cũng là một điểm cộng quý giá ở thành phố cổ Fès này.

Giá trị thực sự của nơi đây nằm ở tầm nhìn toàn cảnh ‘phố cổ Fès như một mê cung’ từ sân thượng. Khi phóng tầm mắt từ trên đồi xuống, bạn sẽ thấy vô số ngôi nhà chen chúc và các tháp minaret, lúc đó bạn sẽ cảm nhận được mình đã đi bộ qua một mê cung khổng lồ đến mức nào. Bảo tàng đóng cửa lúc 17:00 (đóng cửa vào thứ Hai), vì vậy nếu bạn muốn ngắm cảnh hoàng hôn, việc lên kế hoạch chờ đợi trên sân thượng từ sớm và rời đi đúng giờ đóng cửa là điều cần thiết.

Những điều cần biết và quy tắc khi khám phá thành phố mê cung Fès

Medina (khu phố cổ) của Fès là một trong những mê cung phức tạp nhất thế giới. Các con đường hẹp và GPS dễ bị sai lệch, vì vậy đôi khi điều quan trọng là hãy cất điện thoại và ‘tận hưởng chính việc bị lạc đường’. Nếu bạn bị lạc, hãy tìm đến những con đường lớn (như Talaa Kebira) hoặc dùng tháp minaret hay Cổng Bou Jeloud trên đầu làm mốc để định hướng lại.

Ngoài ra, trong các con hẻm, bạn sẽ thường xuyên nghe thấy tiếng hô ‘Balek!’ (Tránh đường!). Đây là tín hiệu cho biết lừa hoặc la đang chở hàng hóa. Khi nghe thấy tiếng này, hãy nhanh chóng dạt vào lề đường và ưu tiên cho lừa đi qua, đó là quy tắc bất di bất dịch ở Medina. Hãy cố gắng không làm gián đoạn công việc của chúng, những con vật đang hỗ trợ cơ sở hạ tầng sinh hoạt tại đây.

Cuối cùng, khu phố cổ Fès về cơ bản là một ‘xã hội hoàn toàn dùng tiền mặt’. Tất cả các khoản phí vào cửa (thường là 20 MAD), thanh toán tại quán cà phê, hoặc mua nước cam ép tươi ven đường đều yêu cầu tiền mặt. Nếu bạn chuẩn bị sẵn nhiều tiền giấy và tiền xu Dirham ở ATM tại sân bay hoặc khu phố mới, bạn sẽ có thể tận hưởng chuyến khám phá thành phố sâu sắc mà không gặp bất kỳ căng thẳng nào.